Muzeum Sztuki MS1 Łódź

Muzeum Sztuki MS1 w Łodzi to drugie najstarsze muzeum sztuki nowoczesnej na świecie, mieszczące się w neorenesansowym pałacu fabrykanta Maurycego Poznańskiego z przełomu XIX i XX wieku. To miejsce, gdzie historia spotyka się z awangardą – zabytkowe wnętrza pałacowe stanowią przestrzeń dla prezentacji sztuki współczesnej i legendarnych kolekcji europejskiej awangardy. Dla miłośników sztuki to obowiązkowy punkt na mapie Łodzi, choć nawet osoby niezbyt zainteresowane malarstwem znajdą tu coś dla siebie.

Historia pałacu i powstanie muzeum w Łodzi

Pałac przy ulicy Więckowskiego 36 zaprojektował Adolf Zeligson, architekt rodziny Poznańskich. Budynek nawiązuje do weneckiego renesansu, między innymi do Biblioteki św. Marka w Wenecji. Maurycy Poznański, przemysłowiec i działacz polityczny, wzniósł tu swoją rezydencję w czasach świetności łódzkiego przemysłu tekstylnego.

Muzeum pozyskało pałac w 1948 roku, przenosząc zbiory z pierwotnej lokalizacji przy Placu Wolności 1. To właśnie tutaj rozwinęła się instytucja założona jeszcze w latach 30. XX wieku przez grupę artystów awangardowych „a.r.”, którzy stworzyli Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej. Kolekcja ta powstawała w latach 1929-1932 i była uzupełniana do 1938 roku, a dziś stanowi serce zbiorów muzeum.

Muzeum Sztuki w Łodzi to druga najstarsza instytucja tego typu na świecie poświęcona sztuce nowoczesnej. Wyprzedza je tylko nowojorskie MoMA założone w 1929 roku.

Sala Neoplastyczna Władysława Strzemińskiego

Na ostatnim piętrze znajduje się prawdziwa perełka – Sala Neoplastyczna zaprojektowana przez Władysława Strzemińskiego, jednego z najważniejszych polskich artystów awangardowych. Dyrektor Marian Minich zaprosił Strzemińskiego do współpracy przy aranżacji nowych przestrzeni ekspozycyjnych w 1948 roku. Artysta stworzył rewolucyjną koncepcję wystawiania dzieł sztuki, gdzie sama przestrzeń ekspozycyjna staje się dziełem.

Historia Sali jest dramatyczna. W 1950 roku, po wprowadzeniu doktryny socrealistycznej, zamalowano ją całkowicie. Dopiero w 1960 roku udało się ją zrekonstruować. Dziś stanowi punkt odniesienia dla współczesnych artystów, którzy w ramach projektu „Sala Neoplastyczna. Kompozycja otwarta” tworzą tu swoje prace.

W Sali prezentowana jest kolekcja europejskiej awangardy zgromadzona przez grupę „a.r.” – można tu zobaczyć dzieła konstruktywistów, suprematystów i innych przedstawicieli międzynarodowej awangardy pierwszej połowy XX wieku.

Co można zobaczyć w MS1

Budynek oferuje cztery przestrzenie ekspozycyjne oraz Magazyn Studyjny rozłożone na kilku kondygnacjach. Wejście znajduje się przy ulicy Gdańskiej 43 (nie Więckowskiego, jak mogłoby się wydawać z adresu muzeum). Do sal na pierwszym, drugim i trzecim piętrze można dotrzeć windą, choć parter pozostaje niedostępny dla osób na wózkach ze względu na zabytkowy charakter budynku.

MS1 koncentruje się na sztuce XX i XXI wieku. Oprócz stałej ekspozycji w Sali Neoplastycznej, muzeum organizuje wystawy czasowe prezentujące najciekawsze zjawiska sztuki współczesnej. Znajdziemy tu instalacje, sztukę wideo, performance i projekty związane z filmem eksperymentalnym.

Od 2024 roku można oglądać wystawę „Dary przyjaźni”, prezentującą blisko 150 prac przekazanych muzeum przez niemal 100 artystów z dziesiątek krajów. To jedna z największych donacji w historii instytucji i jedna z najważniejszych prezentacji światowej sztuki współczesnej w Polsce w ostatnich latach. Wystawa jest dostępna zarówno w MS1, jak i w drugiej siedzibie muzeum – MS2.

Przy wejściu uwagę zwraca instalacja „Wall of Light” Antoniego Starczewskiego – monumentalna praca, która od razu wprowadza zwiedzających w atmosferę miejsca.

Dla kogo jest Muzeum Sztuki MS1

To miejsce przede wszystkim dla miłośników sztuki nowoczesnej i współczesnej. Jeśli ktoś szuka klasycznego malarstwa i starych mistrzów, lepiej wybrać się do Pałacu Herbsta, który również należy do Muzeum Sztuki w Łodzi i prezentuje kolekcję z przełomu XIX i XX wieku.

MS1 docenią osoby zainteresowane awangardą, konstruktywizmem i eksperymentalnymi formami wyrazu artystycznego. Nie jest to muzeum typowo rodzinne – małe dzieci mogą się tu nudzić, choć muzeum organizuje działania warsztatowe i edukacyjne, które mogą zainteresować starsze dzieci i młodzież.

Warto tu zajrzeć również ze względu na sam budynek – neorenesansowy pałac fabrykancki to świetny przykład architektury łódzkiej z czasów prosperity przemysłowej. Kontrast między historycznymi wnętrzami a współczesną sztuką tworzy fascynującą atmosferę.

Zwiedzanie i program muzeum

Na zwiedzanie MS1 warto przeznaczyć około 1,5-2 godzin, choć prawdziwi pasjonaci sztuki mogą spędzić tu znacznie więcej czasu. Muzeum oferuje nie tylko ekspozycje, ale również bogaty program wydarzeń – wykłady, spotkania z artystami, projekcje filmów eksperymentalnych.

Warto pamiętać, że MS1 to tylko jedna z trzech siedzib Muzeum Sztuki w Łodzi. MS2 przy ulicy Ogrodowej 19 (w zrewitalizowanym budynku dawnej tkalni Izraela Poznańskiego w kompleksie Manufaktura) prezentuje głębokie eksploracje twórczości dwóch-trzech współczesnych artystów. Pałac Herbsta to z kolei galeria starych mistrzów. Bilet często uprawnia do zwiedzania wszystkich lokalizacji, więc można zaplanować pełen dzień z łódzką sztuką.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia i ceny biletów

Godziny otwarcia MS1:

• Wtorek: 9:00 – 16:00
• Środa: 9:00 – 16:00
• Czwartek: 12:00 – 18:00
• Piątek: 12:00 – 20:00
• Sobota: 12:00 – 18:00
• Niedziela: 12:00 – 18:00

Muzeum jest zamknięte w poniedziałki.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 30 zł
• Bilet ulgowy: 20 zł
• Wstęp wolny: każdy piątek

Darmowe wejście w piątki to doskonała okazja dla osób, które chcą poznać muzeum bez wydawania pieniędzy, choć trzeba liczyć się z większym tłumem zwiedzających.

Jak dojechać do MS1

Muzeum znajduje się przy ulicy Więckowskiego 36, ale wejście jest od ulicy Gdańskiej 43. To centrum Łodzi, więc dojazd komunikacją miejską nie stanowi problemu.

Tramwaje:

• Przystanek Gdańska/Zielona: linia 15
• Przystanek Zachodnia/Więckowskiego: linie 2, 3, 6, 11, 19

Autobusy:

• Przystanek Więckowskiego/Gdańska: linia 73
• Przystanek Gdańska/Zielona: linie 83, 86, Z13

Dla osób przyjeżdżających samochodem – w okolicy znajdują się płatne parkingi, choć znalezienie miejsca w centrum Łodzi bywa wyzwaniem, szczególnie w dni robocze.

Na terenie muzeum można skorzystać z toalety dostosowanej dla osób z niepełnosprawnościami (na parterze). Niedozwolone jest wprowadzanie zwierząt do sal ekspozycyjnych, z wyjątkiem psów przewodników i psów asystujących. Można natomiast wejść z psem na teren ms1 (dziedziniec).

Muzeum Sztuki w Łodzi jest instytucją kultury Samorządu Województwa Łódzkiego współprowadzoną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W 1998 roku zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów pod numerem 53.