Obelisk Jana Łaskiego

W sercu Łasku, przed imponującą kolegiatą na placu Dąbrowskiego, stoi pomnik jednej z najważniejszych postaci w historii tego miasta – Jana Łaskiego. Ten stosunkowo nowy monument, odsłonięty we wrześniu 2022 roku, to coś więcej niż tylko rzeźba. To przypomnienie o człowieku, który w XVI wieku sprawił, że małe miasteczko na mapie Polski mogło konkurować z większymi ośrodkami.

Pomnik przedstawia Jana Łaskiego siedzącego z rozłożonym na kolanach Statutem Łaskim – zbiorem przepisów prawa polskiego, który wszedł do historii jako jeden z najważniejszych dokumentów prawnych I Rzeczpospolitej. Obok postaci widnieją insygnia biskupie: mitra i pastorał, przypominające o tym, że Łaski był nie tylko kanclerzem wielkim koronnym, ale także prymasem Polski.

Kim był Jan Łaski i dlaczego ma pomnik w Łasku

Jan Łaski urodził się właśnie w tym mieście, które nosi jego nazwisko. Nie jest to przypadek – to właśnie dzięki niemu Łask przeżył swój złoty wiek w XVI stuleciu. Kanclerz wielki koronny nie zapomniał o swoim rodzinnym mieście i hojnie je wspierał.

W latach 1517-1523, dzięki jego funduszom i trosce, wzniesiono okazały murowany kościół – kolegiatę, przed którą dziś stoi jego pomnik. To właśnie od tego kościoła zaczął się rozwój miasta. Łaski sprawił też, że miasto stało się znane z wielokulturowości i tolerancji – mieszkali tu obok siebie katolicy, żydzi i wyznawcy prawosławia, co w tamtych czasach nie było wcale takie oczywiste.

Jan Łaski był nazywany łącznikiem Polski ze Stolicą Apostolską. Jego Statut Łaski to jeden z najważniejszych zbiorów prawnych I Rzeczpospolitej, który wpłynął na kształt polskiego prawa na kolejne wieki.

Okoliczności powstania pomnika

Monument powstał z okazji szczególnej rocznicy – 600-lecia nadania Łaskowi praw miejskich przez króla Władysława Jagiełłę. Uroczystość odsłonięcia pomnika była jednym z głównych wydarzeń jubileuszowych obchodów w 2022 roku.

Lokalizacja nie jest przypadkowa. Pomnik stanął na pograniczu kolegiaty łaskiej i Domu Rzemiosła przy placu Dąbrowskiego – w samym sercu miasta, które Łaski tak wiele zawdzięcza swojemu patronowi. To miejsce, przez które przewija się większość turystów zwiedzających Łask.

Co zobaczyć w okolicy pomnika

Sam pomnik to początek zwiedzania historycznego centrum Łasku. Tuż obok wznosi się kolegiata – ta sama, której budowę sfinansował Jan Łaski w XVI wieku. Warto zajrzeć do środka i zobaczyć, jak wyglądało marzenie renesansowego mecenasa.

Niedaleko, przy ulicy Narutowicza, znajduje się Biblioteka Publiczna nosząca imię Jana Łaskiego Młodszego – syna bohatera pomnika, który również zapisał się w historii jako wybitny reformator religijny. W okolicy jest też Łaski Dom Kultury i inne zabytki związane z historią miasta.

Spacerując dalej w kierunku zachodnim, na placu Lotników Łaskich można natrafić na kolejny obelisk – tym razem upamiętniający lotników. Łask to miasto z bogatą historią lotniczą, co również warto poznać podczas wizyty.

Dla kogo to miejsce

Pomnik Jana Łaskiego to punkt obowiązkowy dla miłośników historii Polski, zwłaszcza okresu renesansu i złotego wieku I Rzeczpospolitej. Osoby interesujące się prawem docenią postać twórcy Statutu Łaskiego – dokumentu, który uporządkował polskie prawo i obowiązywał przez wieki.

Rodziny z dziećmi mogą potraktować wizytę przy pomniku jako punkt wyjścia do spaceru po centrum Łasku. Same miejsce nie zajmie dużo czasu, ale w połączeniu z kolegiatą i innymi atrakcjami miasta tworzy ciekawą trasę na kilka godzin.

Warto tu zajrzeć także tym, którzy lubią odkrywać mniej znane miejsca na mapie Polski. Łask nie jest typowym celem wycieczek, przez co zachował autentyczny klimat małego miasta z bogatą przeszłością.

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Dostęp do pomnika jest całkowicie bezpłatny i nieograniczony – monument stoi na otwartym placu Dąbrowskiego przed kolegiatą. Można go oglądać o każdej porze dnia i nocy, choć oczywiście najlepsze światło do zdjęć jest w ciągu dnia.

Jak dojechać: Łask znajduje się około 30 km na południe od Łodzi. Najwygodniej dojechać samochodem – z Łodzi drogą krajową nr 14 w kierunku Sieradza. Parking można znaleźć w centrum miasta, niedaleko placu Dąbrowskiego. Do Łasku docierają także autobusy z Łodzi i okolicznych miejscowości. Dla osób podróżujących koleją – najbliższa stacja to Łask, skąd do centrum miasta jest około 2 km.

Ile czasu przeznaczyć: Sam pomnik można obejrzeć w 10-15 minut, ale warto zaplanować dłuższy spacer po centrum Łasku. W połączeniu z wizytą w kolegiacie i krótkim zwiedzaniem miasta, wystarczy około 2-3 godzin. Jeśli ktoś chce dokładniej poznać historię miasta, warto zarezerwować pół dnia.

Najlepszy czas na wizytę: Plac przed kolegiatą jest dostępny przez cały rok. Latem można tu spędzić więcej czasu, spacerując po okolicy i zwiedzając inne zabytki. W weekendy i święta centrum miasta jest bardziej ożywione, co może być zaletą dla tych, którzy lubią atmosferę miejskich uroczystości.

Łask – miasto warte odwiedzenia

Pomnik Jana Łaskiego to nie tylko rzeźba, ale symbol pamięci o człowieku, który ukształtował tożsamość tego miasta. Dla Łasku postać kanclerza wielkiego koronnego ma fundamentalne znaczenie – to dzięki niemu małe miasto mogło rozwinąć skrzydła w czasach, gdy liczyły się przede wszystkim wpływy i pieniądze możnych.

Monument przypomina też o czymś ważniejszym – o czasach, gdy Polska była potęgą, a polskie prawo stanowiło wzór dla innych krajów. Statut Łaski, który postać na pomniku trzyma na kolanach, to dokument, który uporządkował polski system prawny i przyczynił się do stabilności państwa.

Zwiedzając Łask, warto pamiętać, że to miasto ma znacznie więcej do zaoferowania niż tylko jeden pomnik. To miejsce, gdzie historia jest wciąż żywa, a ślady przeszłości można odnaleźć na każdym kroku – od renesansowej kolegiaty po przedwojenne kamienice w centrum.